Nieuwsbrief 5 van de Beweging Verontruste Broeders (BVB) is afgelopen dinsdag 27 januari rondgestuurd.
Nieuwsbrief 5 van de BVB eindigt met een indringende hartekreet die alles zegt over de huidige situatie binnen de Orde van Vrijmetselaren wat betreft de (her)verkiezing van de/een Grootmeester. En die hartekreet laat zich als volgt lezen:
'Geacht HB, stel deze keer alstublieft het Ordebelang boven uw eigen belang. Daarom verzoeken wij U het dagelijks bestuur over te dragen aan de continuïteitscommissie met als opdracht volgens alle bepalingen binnen onze statuten de verkiezingen te organiseren!'
Veel van wat het Hoofdbestuur van de Orde van Vrijmetselaren op dit moment doet, probeer ik te vergelijken met de acties van president Donald Trump van Amerika. 1-op-1-vergelijk is natuurlijk nooit mogelijk, maar het laat in grote lijnen wél heel heel goed zien hoe ondemocratisch de gang van zaken is.
Net als Trump niet wil vertrekken aan het einde van zijn 1e periode als president van Amerika, doet nu ook het Hoofdbestuur van de Orde van Vrijmetselaren alles om te voorkomen dat de Grootmeester een handje, kusje en pepermuntje krijgt. Aanvaardt het aanvankelijk nog het oordeel van de Raad van Discipline met de belofte zelfs er naar te handelen, net als Trump toen stelt het Hoofdbestuur nu alles in het werk om de uitspraak van de Raad van Discipline een geheel eigen uitleg te geven. Zelfs de Ordevoorlichter doet daarbij een beduidende duit in de zak.
What is next? De bestorming van de Jaarbeurshallen in Utrecht tijdens het Grootoosten 2026?
Op FaceBook-pagina Benelux Vrijmetselaars plaatst afgelopen woensdag 28 januari een broeder een oproep. Hij wil dat broeders zich zo snel mogelijk beschikbaar stellen als kandidaat voor het Grootmeesterschap. Hij schrijft:
‘Sedes Vacante:
Wie wordt de nieuwe Grootmeester van het GON na de uitspraak van de Raad van Discipline?
Citaat: "Tijdens de vergadering van het Grootoosten van 21 juni 2025 voor alle functies waarvoor slechts één kandidaat was voorgedragen, nietig zijn wegens schending van artikel 25c, eerste lid, van de Ordewet Bestuur;
- het Hoofdbestuur zal opdragen
* binnen een termijn van twee maanden na de uitspraak een buitengewoon Grootoosten bijeen te roepen en
* de nietig verklaarde verkiezingen te herhalen met strikte inachtneming van de procedure, voorgeschreven in artikel 25c, eerste lid, van de Ordewet Bestuur"
Dus: kandidaat -Grootmeesters gezocht, liefst vóór 1 februari 2026!’
Als ik het lees, moet ik grinneken. Nee, niet uit leedvermaak; 'Sedes Vacante' vind ik bijzonder leuk gevonden. Dan verschijnt eronder een nieuw bericht. Van de Ordevoorlichter... Maar ja, natuurlijk! Die struint namelijk niet voor niets alle mediakanalen over vrijmetselarij af om te zien wie er nu weer iets zegt wat hem en Hoofdbestuursleden (!) 'Orde-onwelgevallig' in de oren klinkt. En als hij in de beheerdersgroep van zo'n mediakanaal zit, dan laat hij het onwelgevallige bericht verwijderen en/of ontzegt hij de berichtschrijver de toegang tot dat mediakanaal. Nog altijd, ondanks de omarming van de ALeP-motie door het Hoofdbestuur van de Orde van Vrijmetselaren op het Grootoosten 2025! Het bericht van die Ordevoorlichter is als volgt:
‘Artikel 25c gaat niet over de kandidatuur, maar slechts over het uitbrengen van stemmen, de uiteindelijke verkiezing.
1. De verkiezing van personen geschiedt door stemming met gesloten briefjes of, indien in de mogelijkheid daartoe door het Hoofdbestuur is voorzien, door middel van een elektronisch communicatiemiddel.
Ingeval voor een of meer functies slechts één kandidaat is voorgedragen, kan de Grootmeester voorstellen om die kandidaat of kandidaten bij acclamatie verkozen te verklaren. Indien een afgevaardigde daar met betrekking tot een functie niet mee instemt, vindt stemming plaats.
Er hoeft dus geen nieuwe kandidatuur uitgeschreven te worden.’
Leest u vooral dat laatste zinnetje nog eens, svp? Weet u wat dat wil zeggen? Uit dat laatste regeltje kan ik opmaken welke richting het Hoofdbestuur van de Orde van Vrijmetselaren kiest wat betreft de (her)verkiezing van de/een Grootmeester, namelijk naar een Grootoosten waar de logevertegenwoordigers alléén maar kunnen stemmen op de eerst onrechtmatig verkozen Grootmeester en dat dan ook nog eens zónder tegenkandidaten!
Snapt u het nog? Welnu, in de aanloop tot de (her)verkiezing van de/een Grootmeester van de Orde van Vrijmetselaren op het Grootoosten 2025 zijn door de GrootSecretaris fouten met verstrekkende gevolgen gemaakt, namelijk dat daardoor andere broeders zich niet voor die functie kandidaat hebben kunnen stellen. Die fouten kunnen nu rechtgezet worden dankzij het vonnis van de Raad van Discipline en door daaraan op integere wijze uitvoering te geven aan. En daarvan gaat in feite iedereen ook uit, omdat het Hoofdbestuur namelijk heeft verklaard het vonnis van de Raad van Discipline niet alleen te zullen respecteren, maar ook ernaar te zullen handelen.
Maar niets is klaarblijkelijk minder waar! Waar is het Hoofdbestuur van de Orde van Vrijmetselaren mee bezig? De Raad van Discipline heeft nadrukkelijk gesteld dat termijnen van aanmelding van kandidaten - 7 maanden - moeten worden gerespecteerd!
Ja, de hartekreet van de BVB begrijp ik zonder meer en maar al te goed! Of de aanstaande (her)verkiezing van de/een wettige Grootmeester van de Orde van Vrijmetselaren en overige verkiezingen volgens alle bepalingen binnen de statuten van die Orde gehouden worden, is inderdaad nog maar de grote vraag. De Raad van Discipline krijgt het in ieder geval erg druk, weet ik!
Hoe nu verder? Inderdaad, hoe nu verder...
Wordt vervolgd.
PS: Een check van de Ordewebsite leert overigens dat de onrechtmatig verkozen functionarissen er nog steeds vermeld op staan... Ook de Grootmeester, die dat niet meer is... Wéér een 'foutje' van de GrootSecretaris, zeker? Eentje die wél even snel 'hersteld' kan worden!
Reactie plaatsen
Reacties
Er moet ruimte worden gegeven aan tegenkandidaten bij de herverkiezing omdat de uitspraak de eerdere benoemingen niet corrigeert, maar opheft. Juridisch en bestuurlijk volgt daaruit het volgende.
Ten eerste zijn de functies opnieuw vacant. De Raad heeft vastgesteld dat er géén geldige verkiezing heeft plaatsgevonden. Daarmee is er geen zittende functionaris die kan worden “herbenoemd”, maar een open positie waarvoor een nieuwe verkiezing nodig is. Bij een open verkiezing hoort per definitie de mogelijkheid dat meer dan één kandidaat zich stelt.
Ten tweede is de ruimte voor tegenkandidaten de kern van art. 25c Ordewet Bestuur. Die bepaling beschermt niet de uitkomst, maar het keuzerecht van de afgevaardigden. Dat recht is eerder geschonden doordat het Grootoosten geen gelegenheid kreeg om bezwaar te maken of een stemming af te dwingen. Dat gebrek kan alleen worden hersteld door het proces opnieuw te openen, inclusief kandidaatstelling.
Ten derde zou het uitsluiten van tegenkandidaten neerkomen op reparatie van de uitkomst in plaats van herstel van het proces. Dat is precies wat de Raad heeft afgewezen. Een “alsnog-acclamatie” van dezelfde kandidaten zonder openstelling reduceert de uitspraak tot een formaliteit en miskent haar inhoudelijke strekking.
Ten vierde geldt hier een belangrijk legitimatiebeginsel: legitimiteit ontstaat vooraf, niet achteraf. Tegenkandidaten bieden geen garantie dat zij zich daadwerkelijk melden, maar hun mogelijke aanwezigheid is essentieel om te kunnen spreken van een vrije en eerlijke keuze. Zonder die mogelijkheid blijft het besluit kwetsbaar, ook als het formeel juist wordt genomen.
Tot slot wijst de Raad zelf expliciet op het belang van tijd en zorgvuldigheid zodat leden zich regionaal en nationaal kunnen organiseren rond kandidaatstellingen. Dat impliceert dat een verkort traject zonder openstelling niet in lijn is met de bedoeling van de Ordewet.
Laten we wel bij de feiten blijven, Br∴ Henk!
De Raad van Discipline (RvD) verplicht de Orde NIET tot het organiseren van een extra Grootoosten voor een nieuwe verkiezing van een grootmeester - dat mag worden uitgesteld tot het jaarlijkse Grootoosten in juni.
De RvD beschrijft in de toelichting wel dat tot het moment dat een nieuwe grootmeester is verkozen, de huidige gedeputeerd grootmeester alle taken van de grootmeester waarneemt.
Daaruit kan worden opgemaakt dat de grootmeester niet 'gewoon kan blijven zitten' tot het jaarlijkse Grootoosten.
Dit staat er in het vonnis van de Raad van Discipline:
5. Beslissing
De Raad
- verklaart Br:. Hukshorn ontvankelijk in zijn vordering;
- wijst de vordering van Br:. Hukshorn om het Hoofdbestuur te bevelen een buitengewoon Grootoosten bijeen te roepen af;
- verklaart voor recht dat de door het Hoofdbestuur bij enkelvoudige kandidaatstelling voorgedragen kandidaten voor funcBes binnen de Orde van Vrijmetselaren niet door het Grootoosten van 21 juni 2025 zijn verkozen of
herkozen.
Deze uitspraak is op 24 januari 2026 gewezen door de Bbr:. De Boorder, Heerebout, Ides Peeters, Van Noort en Zomer, leden van de Raad, en door hen ondertekend.
Broeder Hans, ik zie in deze tekst een aantal vragen opduiken. Vragen die bij menigeen leven. En welke gewoon worden vertaald in een bericht als reactie op dat Van de Beweging van Verontruste Broeders, dus waar Br∴Henk zich niet aan de feiten houdt vraagt om verduidelijking. Ergo, ik zie het niet p.s. leg het mij uit.
Verder ben ik blij met ieder geluid wat tot duidelijkheid gaat zorgen. En alle geluiden horen en wederhoren en besluiten nemen op feiten en niet op wensen.
Zullen we maar gewoon een GM:. Zoeken uit kandidaten die zich hiervoor geschikt achten.