Is dit wat we willen?

Wat nu binnen de Orde van Vrijmetselaren speelt, is pijnlijk. Voor velen zelfs ronduit ontluisterend.

Maar wie denkt dat wegkijken of zwijgen de harmonie herstelt, vergist zich. Juist nu moeten we door de zure appel heen bijten om te voorkomen dat het nog veel erger wordt. Want laten we eerlijk zijn, er zijn al geluiden te horen dat door de huidige turbulente ontwikkelingen de Orde van Vrijmetselaren ten dode opgeschreven is!

Vrijmetselaren streven iedere dag ernaar een betere versie van zichzelf te worden. En door te werken aan zichzelf bouwen zij iedere dag aan de Tempel van Salomon, eeuwenoud symbool voor morele, geestelijke en menselijke groei. Dat werk stopt niet. Dat mág niet stoppen. Zál ook nooit stoppen!

Maar die arbeid reikt wel verder dan de tempelvloer alleen. Werken aan jezelf betekent óók verantwoordelijkheid nemen voor het geheel waarvan je deel uitmaakt. Voor de Orde van Vrijmetselaren. Zeker op het moment dat fundamentele, vanzelfsprekend geachte democratische principes met voeten worden getreden. Juist dán moet je je stem laten horen. Waarom? Omdat respect voor de Orde en zijn ambten nooit los kan worden gezien van respect voor de democratische principes waarop die ambten rusten. Zonder democratie geen legitimiteit. Zonder legitimiteit geen werkelijk respect.

Het oordeel van de Raad van Discipline van de Orde van Vrijmetselaren van zaterdag 24 januari jongstleden laat er geen twijfel over bestaan: de democratische principes zijn geschonden. Het hoogste rechtsorgaan van de Orde stelt daarmee ondubbelzinnig vast dat deze fundamentele grondregels geenszins en dus nooit vrijblijvend zijn. Dat die principes geen bureaucratische formaliteiten zijn. Ook binnen de Orde vormen ze de basisafspraken die het mogelijk maken dat broeders sámen kunnen werken, ondanks hun uiteenlopende overtuigingen, meningen en visies. Zonder die fundamenten is er geen broederschap, maar willekeur.

Wie democratische principes bewust negeert, ondermijnt de gelijkwaardigheid van anderen. En laat gelijkwaardigheid nu precies de kern zijn van de broederschap die de Orde van Vrijmetselarij voorstaat. En die gaat uit van de gedachte dat iedere broeder telt. Dat iedere stem telt. Dat niemand boven de ander staat. Wie die gedachte loslaat, zegt impliciet maar onmiskenbaar: “Wat ik wil is belangrijker dan wat jij wil."

De Orde van Vrijmetselaren functioneert alleen zolang iedere broeder de democratische principes respecteert, ongeacht het ambt dat hij bekleedt. Wie ze afschaft, omzeilt of naar eigen hand zet, creëert macht zonder morele rechtvaardiging. Macht zonder legitimiteit. Macht die uiteindelijk het systeem vernietigt waarop iedere broeder leunt, de Orde dus.

Nee, dit (eind-)scenario is niet wat we willen! Steeds meer broeders beseffen dan ook dat het schenden van de democratische principes binnen de Orde van Vrijmetselarij door het Hoofdbestuur van diezelfde Orde het hen onmogelijk maakt om nog eerlijk in de spiegel te kijken. Daarom spreken zij zich uit. Daarom staan zij op. Met respect voor elk ambt. Met erkenning van ieders verantwoordelijkheden. Maar ook met een ongekende duidelijkheid... Respecteer de democratische principes!

Juist omdat die broeders de Orde van Vrijmetselaren liefhebben. En als vrijmetselaar willen blijven bouwen. Zij aan zij. Als gelijkwaardigen aan en in een Orde die de democratische principes te allen tijde respecteert.