Na de val…

Gepubliceerd op 15 februari 2026 om 18:00

De actuele ontwikkelingen binnen de Orde van Vrijmetselaren laten diepe sporen na in de broederschap. Veel broeders voelen zich onbegrepen, geschoffeerd, gemarginaliseerd, gecensureerd, buitengesloten, gekwetst.

Het afzetten van de onrechtmatig gekozen Grootmeester van de Orde van Vrijmetselaren is uniek in de geschiedenis van de Nederlandse vrijmetselarij. Zó uniek, dat ik vurig hoop dat het ook daarbij blijft! Tegelijkertijd is het ook een hoopgevend keerpunt dat overduidelijk markeert dat de democratische principes van de Orde toch sterker zijn dan de gemaakte zogenoemde ‘vormfouten’ van het Hoofdbestuur van de Orde. Gelukkig zijn enkele broeders in die democratische principes blijven geloven!

Wie nu denkt dat dat keerpunt ook het eindpunt is, heeft het mis. Voor velen is na de val van de onrechtmatig gekozen Grootmeester van de Orde van Vrijmetselaren het vertrouwen nog niet vanzelfsprekend hersteld. En dat is ook meer dan begrijpelijk, meen ik. Vertrouwen groeit niet door zo’n noodzakelijk besluit tot afzetten van de onwettige Grootmeester alleen, maar door zorgvuldig open, eerlijk en broederlijk denken en doen in de tijd die nú daarop volgt. De brief van het Hoofdbestuur van zondag 1 januari jongstleden verdient daarom dan ook absoluut geen schoonheidsprijs!

De afgelopen 2 weken heb ik met nogal veel broeders van de Orde van Vrijmetselaren gesproken. Lang en diepgaand. Wat volgens hen nu nodig is, is allereerst ruimte voor erkenning en luisteren. Die erkenning hoeft niet hard of beschuldigend te zijn, maar begint wel met het serieus nemen van de pijnlijke ervaringen in de afgelopen 3,5 jaar. Wanneer broeders zich weer gezien en gehoord voelen, ontstaat er langzaam ook weer harmonie in de Orde. Dat vraagt van het Hoofdbestuur om open gesprekken, waarin niet wordt verdedigd of verklaard, maar geluisterd en gerespecteerd. Niet om het gelijk te halen, maar om de ander te begrijpen.

Daarnaast denk ik, is het ook belangrijk om sámen vóóruit te kijken. Het verleden kan - helaas! - níet ongedaan worden gemaakt, maar kan wél meegenomen worden als een - te? - kostbare les, zowel letterlijk als figuurlijk. Hoofdbestuur én broeders van de Orde van Vrijmetselaren kunnen elkaar vinden in de centrale vraag van die dure les... En die vraag is, hoe willen zij met elkaar omgaan? Het antwoord heeft volgens mij alles te maken met transparantie, eerlijke communicatie en het op democratische wijze betrekken van alle broeders bij bestuur en beleid wat bijdraagt aan het verbindende gevoel van gedeelde verantwoordelijkheid. Of, zoals een lieve en wijze broeder mij afgelopen week nog voorhoudt: “Verbinding ontstaat pas wanneer mensen ervaren dat hun stem ertoe doet.”

Duidelijk, toch? Herstel vraagt aandacht. Altijd! Waar relaties zijn beschadigd, is tijd en geduld nodig. Kleine gebaren kunnen dan veel betekenen... Zoals een persoonlijk gesprek van het Hoofdbestuur van de Orde van Vrijmetselaren met de broeders die onbegrepen, geschoffeerd en gemarginaliseerd zijn. En van datzelfde Hoofdbestuur een oprechte uitnodiging om weer aan te sluiten aan die broeders die gecensureerd, buitengesloten en gekwetst zijn. Alsook door het Hoofdbestuur het serieus en adequaat herstellen van onterechte en onrechtmatige besluiten. Niet alles - liefst wel, natuurlijk! - hoeft meteen opgelost te worden; het erkennen van de weg die weer sámen wordt afgelegd, geeft al hoop.

De oudste werkplaats van Eindhoven, loge Licht & Vrijheid, heeft sinds 1931 als motto: Bouw en vertrouw! Het betekent letterlijk dat eerst iets opgebouwd moet worden om er op te (kunnen) vertrouwen dat het goed is en dragend. Dat is een wederkerige actie... Voor bouwen is vertrouwen nodig en voor vertrouwen is bouwen nodig.

Vertrouwen bouwen is dus een gezamenlijke opdracht. Het Hoofdbestuur van de Orde van Vrijmetselaren bestuur heeft daarin een zeer grote voorbeeldrol, met name door broederlijk openheid te tonen en ruimte te geven aan alle verschillen in inzichten en meningen binnen de Orde, ongecensureerd. Broeders op hun beurt dragen bij door elkaar niet te verliezen en niet over elkaar heen te vallen, ook wanneer inzichten en meningen ver uiteenlopen. Verbondenheid in harmonie - ik schrijf er al over in de blog van 11 januari jongstleden, getiteld: Harmonie sluit niemand buiten! - betekent níet dat iedere broeder hétzelfde moet denken en doen, maar wél dat élke verschillende toonsoort gehoord en gerespecteerd wordt. En als vanzélfsprekend ook áltijd deel uitmaakt van de harmonie.

De fase die de Orde van Vrijmetselaren als broederschap nu doormaakt, biedt een kans om weer te kiezen voor harmonieuze samenwerking, wederzijds vertrouwen en de Wijsheid, Kracht en Schoonheid van broederlijkheid. Het is mijn diepste overtuiging dat als die keuze consequent wordt gemaakt er zonder meer weer een sterke(re) en hechte(re) broederschap ontstaat. Eén, waarin broeders weer vertrouwen hebben en in harmonie weer willen en dus durven bouwen aan de toekomst van de Orde.

Samen. Alle broeders. Als broeders. Bouwend met vertrouwen. Aan hún Orde van Vrijmetselaren in Nederland!

 

Reactie plaatsen

Reacties

Mark
10 dagen geleden

Vertrouwen komt te voet en gaat te paard! Dat is een spreekwoord waarover je in dit geval zou kunnen spreken. Lees ik het goed broeder? Dat ook jij de hand in eigen boezem steekt? Vooruit wil? En leren van het verleden? allemaal een beetje meeveren zodat niet iedereen hoeft te buigen of te barsten. Met recht wederom een schitterend blog. Ik zie het als een uitnodiging om aan tafel te gaan. Laten we hopen dat het hoofdbestuur, al dan niet onrechtmatig verkozen, dit ook als zodanig ziet.

Samen zijn we sterk! Steen Mortel en troffel maken de mooiste gebouwen. Gesprekken vanuit het hart, met de hand op het hart, hartelijk gesproken, met een hart onder de riem, zonder hard te zijn! Daar zit de oplossing! Ik wens alle betrokken inzicht in een eigen onvermogen en het vermogen om hun ego's aan de kant te zetten.

Kairos
10 dagen geleden

Ik zing nu weer wat lustiger want Omsk komt in zicht
Ik maak een sprong van blijdschap en verlies mijn evenwicht
Terwijl de wolven mij verslinden, denk ik "Dat is pech
Ja Omsk is een mooie stad, maar net iets te ver weg"

Diogenes van Sinope
8 dagen geleden

Gelukkig zijn wij Broeders, en moeten we ook in staat zijn (mits we het begrepen hebben) om ook weer met elkaar het licht te zien, en vooruit te kijken en dat wat gepasseerd is niet te vergeten maar wellicht wel te vergeven of te parkeren. Ondanks dat ik weinig maçonniek gedrag kan ontdekken in het handelen van het HB in de afgelopen periode, moeten we ook hen de mogelijkheid geven om tot inkeer te komen, en samen weer de weg naar voren te vinden. Ook het HB zijn Broeders die vrijwillig veel tijd in de orde steken, en zoals ze zelf aangeven ook fouten maken. En de weg naar voren gaat veel vergen, van vertrouwen, van het weer elkaar vinden in de Broederketen, maar is wat mij betreft de enige manier voorwaarts. Ook ik zal op mijn lip moeten bijten, en vaak in de spiegel moeten kijken, om er zeker van te zijn dat ikzelf ook weer die verbinding blijf zoeken, maar dat is een opdracht voor ons allen, in de hoop dat we gewoon een paar "saaie" jaren bestuurlijk in de Orde krijgen, en we weer terug gaan naar normale verhoudingen. En wie weet leren we hier ook weer het een en ander van, wat op termijn in een bestuurlijke vernieuwing 2.0 zijn vorm kan krijgen. Er schijnt licht ...........