Digitaal Bijzonder Grootoosten in maart

De Orde van Vrijmetselaren gaat in maart een digitale Algemene Ledenvergadering (ALV) houden, beter bekend als een Grootoosten. Het Hoofdbestuur kondigt dit aan in de brief over de actuele ontwikkelingen in de Orde, zondag 1 februari jongstleden. Het is zelfs een digitaal Bijzonder Grootoosten, omdat dit Grootoosten niet in juni wordt gehouden zoals gewoonlijk.

Eigenlijk is een digitaal Bijzonder Grootoosten best wel een logische stap. Digitale bijeenkomsten en vergaderingen zijn steeds gebruikelijker, overigens veroorzaakt door wat in 2019 begint als de Covid-epidemie die in 2020 uitgroeit tot een pandemie... 

Het juridisch kader, is het eerste punt van aandacht. De statuten en het huishoudelijk reglement van de Orde van Vrijmetselaren moeten digitale vergaderingen toestaan, of deze in ieder geval niet uitsluiten. Is dat niet het geval, dan is een statutenwijziging noodzakelijk. En naar ik gehoord heb, zou die inderdaad nodig zijn...

Verder blijven de basisprincipes van het verenigingsrecht onverkort gelden. Die bepalen dat leden - de stemgerechtigde logevertegenwoordigers van de Orde van Vrijmetselaren dus - hun vergader- en stemrechten daadwerkelijk moeten kunnen uitoefenen én dat besluiten transparant en verifieerbaar tot stand moeten komen.

Cruciaal daarbij is ook de identificatie van de stemgerechtigde logevertegenwoordigers van de Orde van Vrijmetselaren. Het moet namelijk onomstotelijk vaststaan dat alleen die deelnemen aan en stemmen op het Grootoosten. Betrouwbare authenticatie — bijvoorbeeld via persoonlijke inloggegevens of 2-stapsverificatie — is daarom dus noodzakelijk om misbruik of dubbele stemmingen te voorkomen.

Ook techniek en informatiebeveiliging verdienen nogal wat secure aandacht. Het gekozen vergader- en stemsysteem moet stabiel zijn, voldoende capaciteit hebben en… Voldoen aan de eisen van privacywetgeving (AVG)! Dat betekent versleutelde berichten en verbindingen, heldere afspraken over gegevensopslag en het beperken van dataverzameling. En om de kans op storingen miniem te houden, liefst onbestaand zelfs, is het verstandig vooraf enkele testsessies te houden. Dat tijdens het feitelijke digitaal Bijzonder Grootoosten deskundige technische ondersteuning aanwezig is, is vanzelfsprekend ook noodzaak.

Dan de procedures… Een digitaal Bijzonder Grootoosten van de Orde van Vrijmetselaren vergt duidelijke procedures. Hoe vragen de stemgerechtigde logevertegenwoordigers het woord? Hoe worden hun moties ingediend? Hoe verlopen de stemmingen? Duidelijk is ook dat heldere instructies vooraf en een duidelijke rolverdeling tussen de Gedeputeerd Grootmeester als voorzitter en de Grootsecretaris als secretaris - en zelfs eventueel een technisch moderator - bijdragen aan niet alleen een ordelijk maar ook aan een democratisch rechtsgeldig verloop van zaken…  

Tot slot is inclusiviteit van wezenlijk belang bij het houden van een digitaal Bijzonder Grootoosten door de Orde van Vrijmetselaren. Een must zelfs! En naar ik mij meen te herinneren is dat de reden waarom het Hoofdbestuur digitale bijeenkomsten waarop ook gestemd moest worden altijd heeft afgewezen. Niet alle leden zouden - gezien hun leeftijd - even digitaalvaardig zijn. Is dat nu anders? Hoe dan ook, gaat het Hoofdbestuur inderdaad een digitaal Bijzonder Grootoosten houden dan zou nu al begonnen moeten worden met goede uitleg, duidelijke communicatie en laagdrempelige ondersteuning...

Een digitaal Bijzonder Grootoosten van de Orde van Vrijmetselaren is efficiënt en toekomstgericht, mits… Mits zij zorgvuldig wordt ingericht en het vertrouwen van de stemgerechtigde logevertegenwoordigers heeft. Dat vraagt nadrukkelijk veel aandacht voor zowel techniek als de kernwaarden van de Orde als vereniging én als broederschap. En dat met nog hoeveel tijd te gaan? Is een digitaal Bijzonder Grootoosten trouwens wel legaal, want voorzover ik kan achterhalen moet de desbetreffende wetgeving nog worden goedgekeurd door de overheid...

Overigens, een digitaal Bijzonder Grootoosten van de Orde van Vrijmetselaren in maart zou ook ondubbelzinnig conflicteren met de gestelde termijnen voor kandidaatsstellingen, is mij verteld en meer dan duidelijk uitgelegd. En dan is nog niet eens de vraag gesteld en beantwoord of ook de afgezette Grootmeester zich weer herkiesbaar kan stellen...

Ik verwacht eerder dat daarom op het komend digitaal Bijzonder Grootoosten in maart nog geen verkiezingen zullen plaatsvinden voor de functies die door de uitspraak van de Raad van Discipline op zaterdag 24 januari opnieuw open staan voor wettig te verkiezen functionarissen. En zeker niet voor de functie van Grootmeester.