Bronnen melden dat het portretschilderij van Hermannus van Tongeren weer terug hangt op z'n plek. Inmiddels zijn ook enkele foto's ontvangen die dit bevestigen.
'Hermannus van Tongeren (Bergen op Zoom, 16 april 1876 - Sachsenhausen, 29 maart 1941) is een Nederlands militair en vrijmetselaar. Hij dient als generaal-majoor titulair der genie bij het Koninklijk Nederlandsch-Indisch leger en is van 1928 tot 1941 Grootmeester van de Orde van Vrijmetselaren in Nederland. In die laatste hoedanigheid geeft hij leiding aan de Nederlandse vrijmetselarij in een periode van toenemende politieke spanningen en wordt hij tijdens de Duitse bezetting van Nederland een van de eerste prominente maçonnieke bestuurders die door de bezetter wordt gearresteerd en om het leven gebracht.' Zo laat Wikipedia lezen.
Oud-Grootmeester Hermannus is sindsdien voor ieder lid van de Orde van Vrijmetselaren én voor de Orde een lichtend voorbeeld van hoe te handelen als vrijmetselaar en als Orde in tijden dat het licht lijkt te doven...
Na het allereerste aantreden in 2023 van de daarna onlangs afgezette onrechtigmatig herkozen Grootmeester, is het portretschilderij van Hermannus van Tongeren verplaatst en uit het zicht gehangen. In plaats daarvan is op de vrijgekomen plek het portretschilderij van de onrechtmatig verkozen Grootmeester komen te hangen. Dit feit is onmiddellijk vanaf dat onbegrijpelijke moment door nogal veel verontruste broeders ernstig bekritiseerd. Ook door andere nog levende voormalige oud-Grootmeesters en oud-Hoofdbestuursleden is hierop met een veelzeggende afkeuring gereageerd. Zonder enig resultaat.
Tot nu toe! Want het portretschilderij van Hermannus van Tongeren hangt weer terug op z'n plek. Het huidige Hoofdbestuur van de Orde van Vrijmetselaren geeft hiermee blijk weldegelijk te willen luisteren naar de verontruste en protesterende broeders in de Orde. En dat is zonder meer bewonderingswaardig te noemen! Voor de 2e keer in korte tijd zelfs; zie extra blog van vanochtend: Hoe nu verder? - vervolg 14. Dat stemt hoopvol!
Het portretschilderij van de recent afgezette Grootmeester is vooralsnog ondergebracht in een depot.
Reactie plaatsen
Reacties
De geschiedschrijvers van de Nederlandse vrijmetselarij waren vele jaren erg terughoudend en dichtten Van Tongeren tot 1994 alleen een heldenrol toe. Ook in deze blog is dat weer het geval. Maar zo eenvoudig was de werkelijkheid niet tijdens het eerste oorlogsjaar 1940.
Het was conservator Evert Kwaadgras van het Cultureel Maçonniek Centrum, het tegenwoordige Vrijmetselarij Museum, die weliswaar zonder de inhoud te vermelden de brief aanhaalde, die grootmeester van Tongeren samen met ordesecretaris A.F.L. Faubel aan de rijkscommissaris van de bezetter Arthur Seyss-Inquart had geschreven. Van Tongeren en Faubel verzochten daarin op 30 juli 1940 aan de rijkscommissaris de vrijmetselarij weer toe te staan. Zij deden in hun brief veel toezeggingen.
Volgens Ab Caransa, die in zijn boek Vrijmetselarij en jodendom op de inhoud van de brief inging, deed de grootmeester te veel concessies. Eigenlijk vond Caransa dat Van Tongeren de bezetter nooit had behoren te vragen de loges weer te mogen openen. In Caransa’s beleving zette de grootmeester met zijn verzoek de joodse vrijmetselaren buitenspel, omdat de Duitsers zeker geen joden tot de heropende loges zouden toelaten. Dit alles blijft een academische kwestie, omdat Seyss-Inquart niet op de brief van de grootmeester reageerde.
Het is niet duidelijk hoeveel Joden lid waren van de Orde. De Orde vermelde op de ledenlijsten de godsdienst niet. Dus valt op basis daarvan niet te traceren welke Joodse vrijmetselaren in de Tweede Wereldoorlog omkwamen vanwege hun Jood zijn. Daar vind onderzoek naar plaats. Het aantal lijkt landelijk onder de 100 te blijven.
Kort na het uitbreken van de oorlog in Nederland wist van Tongeren fl. 600.000 te bestemmen voor het verzet. Auteurs die publiceerden over de grootmeester in Thoth of het Algemeen Maçonniek Tijdschrift denken verschillend over de herkomst van deze som. De een zegt dat van Tongeren het geld bijeen sprokkelde bij particuliere instanties en dat een deel uit zijn eigen vermogen kwam. Andere broeders schrijven dat het Ordegelden waren. Maar daaraan wordt getwijfeld i.v.m. het snelle en doeltreffende optreden tegen de orde door de Duitsers, al in de eerste dagen van de bezetting.
Zeker is dat het geld niet kan zijn weggesluisd uit ordekassen voorafgaand aan de bezetting. Vast staat ook dat van Tongeren een som van 600.000 ten dienste stelde aan het verzet. Het geld is van 1940 tot 1942 bewaard in Zwolle, bij vrijmetselaarscontacten. Koeriers brachten het verder. Van Tongeren was de vader van Jacoba van Tongeren, die tijdens de Tweede Wereldoorlog actief was in het Nederlandse verzet en leiding gaf aan de verzetsgroep Groep 2000, die gebruik maakte van de gelden.
Op 11 oktober 1940 wordt Hermannus van Tongeren in zijn huis gevangen genomen en gevangen gezet. De reden was niet zijn vrijmetselaarschap maar verzetsactiviteit. Hij bleef daar 5 maanden, werd wel ondervraagd maar niet gemarteld. Al is het onthouden van water aan een nierpatiënt wel een vorm van martelen. Na enkele maanden gevangenschap werd de grootmeester naar het concentratiekamp Sachsenhausen gedeporteerd waar hij op 29 maart 1941 overleed, omdat hem noodzakelijke medicatie werd onthouden. Niet dus door vergassing, want Sachsenhausen kreeg pas eind 1941 gaskamers.
Als vaste lezer, ben ik vergenoegd te lezen dat het Hoofdbestuur, haar zaken zwaar laat wegen en in dit geval kiest voor een manier die volledig volgens het boekje is. Al moet ik zeggen, dat net als bij andere "hoog geplaatste" personen, die een voorbeeld rol moeten vervullen, je als bekritiseerde functionaris, eigenlijk gewoon je jas aan de willigen moet hangen. Besluiten dat JIJ het voorbeeld moet zijn tot verbroedering. MAAR dat is een persoonlijke noot, iets zoals ik mijzelf zou gedragen. Ken U Zelve kan op vele manieren worden uitgelegd, en jezelf laten kennen op nog zoveel meer manieren.