'De eerste taak van een filosoof is niet om de wereld te veranderen, maar om zijn eigen vrije denken te bewaken.'
Ik weet het, die zin schuurt. Hij schuurt met het verlangen naar snelle meningen, harde oordelen en onmiddellijke actie. Toch raakt hij de kern, meen ik. Want wie zijn denken niet bewaakt, wordt gestuurd... Door ruis, door angst, door wat het het meest stampij maakt, door wie het hardst roept.
Naar mijn mening ligt een belangrijke taak van een vrijmetselaar in het verlengde van die van een filosoof. Niet om anderen te overtuigen, maar om ruimte te bewaken. Ruimte waarin ieder zijn eigen denken in alle vrijheid kan ontwikkelen, behouden en uiten, juist om de wereld wél te kunnen veranderen. Vrij denken is daarbij geen luxe. Het is zelfs een voorwaarde.
U en ik leven in een tijd waarin steeds vaker datgene regeert wat niet (meer) direct wordt waargenomen. Scripts, bits & bytes, frames, algoritmen, ai. Het onzichtbare stuurt tegenwoordig het zichtbare!
En precies daarom groeien symbolen en ritualen weer in betekenis. Niet als vlucht, maar als tegenkracht. Ze maken duidelijk dat niet elke gedachte waar is en dat niet elke emotie gehoorzaamd moet worden.
Wie zichzelf kent, weet dat de geest geen marktplaats is waar alles en iedereen vrij rond mag schreeuwen. Zelfkennis - en ook zelfrespect! - betekent inzien en erkennen dat de geest een heilige werkplaats is. Een plek waar gedachten onderzocht worden voordat ze als woorden uitgesproken worden. Waar emoties gevoeld mogen worden, maar niet automatisch het stuur kunnen overnemen. Zelfkennis is geen afstandelijkheid, het is volwassenheid.
'Ken u zelve’ is volgens mij absoluut geen stoffige spreuk uit een vergeten oudheid. Het is een actuele opdracht. En vrijmetselaren kennen die als geen ander. Wie zichzelf kent, is minder vatbaar voor manipulatie, minder verslaafd aan verontwaardiging, minder bang voor stilte. Wie zichzelf kent, regeert zichzelf...
'Ken u zelve’ is dé krachtvoeding voor de man - en vrouw! - die niet wil líjken, maar wil zíjn. Voor iedereen die niet wil meegaan met elke wind, maar leert overeind te (blijven) staan. En juist daarin ligt Wijsheid en Kracht om de wereld daadwerkelijk te veranderen in Schoonheid.
Reactie plaatsen
Reacties
De slogan "Ken uzelve" heeft voor mij drie dimensies:
1. Een aardse - Leer jezelf kennen zodat je zelfstandig en volwassen kan leven.
2. Een morele - Leer je eigen morele zwakheden kennen en corrigeer deze (beter mens worden).
3. Een spirituele (gnothi sauton) - Wie en wat ben je nou eigenlijk? Wat is je hoogste potentieel? Waarom ben je hier op aarde? Waar kom je vandaan en waar ga je naar toe?
De derde dimensie komt in zicht wanneer je actief aan de slag bent met de eerste twee dimensies. En wanneer je aan de slag gaat met de derde dimensie dan verdiept deze de eerste en tweede dimensies van de slogan.
Niet voor niks dus de kernopdracht voor elke liefhebber van wijsheid, zoals filosofen en vrijmetselaren.