Dag van de vrijmetselarij

Gepubliceerd op 10 september 2026 om 18:00

Komend weekeinde is de Dag van de vrijmetselarij. De loges van de Orde van Vrijmetselaren 'vieren' die op zaterdag 12 september. Uiteindelijk doel is het grote publiek een kijkje te gunnen in de veelal toch nog onbekende keuken van de vrijmetselarij.

EINDHOVEN - Met de Dag van de vrijmetselarij openen alle loges in Nederland hun deuren voor alle mensen die nieuwsgierig zijn naar of belangstelling hebben in de vrijmetselarij. Het levert zelfs kandidaten voor het vrijmetselaarschap op. Al met al een belangrijke dag dus.

De Dag van de vrijmetselarij is ingesteld door de Orde van Vrijmetselaren. Zo'n 15 jaar geleden. Aanvankelijk schoorvoetend opgepikt door de loges in het land, houdt nu bijna iedere loge die open dag. Overigens niet alleen de reguliere loges van de Orde, ook vrouwenloges, gemengde loges en die van Le Droît Humain. Eigenlijk begrijpelijk, want de Orde heeft echt niet het alleenrecht op vrijmetselarij.

Er zijn loges van de Orde van Vrijmetselaren die de Dag van de vrijmetselarij samen met andere vrijmetselaarsdenominaties verzorgen. Vaak omdat er onderling al een hechte samenwerking bestaat, meestal doordat ze alle gebruik maken van hetzelfde lokale logegebouw. Goed voorbeeld daarvoor zijn onder andere de mannenloges, vrouwenloge, de gemengde loge en de Engelstalige internationale loge in Eindhoven. Omdat alle gebruik maken van hetzelfde logegebouw in de Potgieterstraat, is daar het besef van gezamenlijk optrekken op de Dag van de vrijmetselarij omwille (!) van die vrijmetselarij zeer terdege aanwezig. Bezoekers van de open dag krijgen daardoor dan ook een vollediger beeld van wat de vrijmetselarij nu eigenlijk is. Een beeld dat binnenkort ook nog eens verstevigd wordt door het lanceren van een gezamenlijke website voor de hele Brainportregio. Nog in de maak, zal die het complete beeld van de vrijmetselarij in Groot Eindhoven gaan presenteren.

Tijdens de Dag van de vrijmetselarij voorziet de Orde van Vrijmetselaren zijn loges van voorlichtingsfolders en een hand out-magazine. Bezoekers van de open dag kunnen die nadien thuis lezen om hun belangstelling of interesse dan nogmaals te onderzoeken. Maar - let wel! - die voorlichtingsfolders en dat hand out-magazine bevatten alleen informatie over de vrijmetselarij zoals de Orde die voorstaat.

Misschien trap ik tegen een of meerdere heilig huisjes, maar ik vraag me af of het niet mogelijk zou kunnen zijn dat alle vrijmetselaarsdenominaties gezamenlijk één gemeenschappelijke voorlichtingsfolder en één gemeenschappelijk hand out-magazine kunnen maken? Volgens mij versterkt dat niet alleen de intrinsieke waarde van de vrijmetselarij, maar geeft het aan geïnteresseerden en belangstellenden ook de ultieme mogelijkheid een volledigere, completere keuze te kunnen maken wat de kans op hun effectieve aanmelding voor de vrijmetselarij alleen maar vergroot. En dat maakt het 'vieren' van de Dag van de vrijmetselarij uiteindelijk voor íedere loge een feestje!

Ik wens iedereen een fijne en succesvolle Dag van de vrijmetselarij toe.

PS: Het maken van het hand out-magazine voor de Dag van de vrijmetselarij is altijd een taak geweest van de VM-redactie. Vorig jaar is met die traditie gebroken en is er door de VM-redactie geen zogenoemde profanenuitgave gemaakt, specifiek voor dat jaar. Dit jaar is die taak opgepikt door de afdeling (?) voorlichting van de Orde van Vrijmetselaren.

De afgelopen dagen hebben veel broeders mij gevraagd naar mijn mening over de profanenuitgave die er nu ligt. Ook al kan ik er de nodige vraag- en uitroeptekens bij plaatsen, bij mijn vertrek als hoofdredacteur van VM, eind 2025, heb ik gezegd dat ik niet over mijn graf heen wil regeren. Dat doe ik dan dus ook niet. Oók niet, omdat ik mij niet óók schuldig wil maken aan zelfverheerlijking...

 

 

Reactie plaatsen

Reacties

hans hukshorn
21 dagen geleden

Ik meende dat allen Loges met een eigen gebouw de deuren openen
Eigenlijk heb ik geen idee hoeveel eigen gebouwen er zijn

Hans van Holst
21 dagen geleden

Open dagen en Monumentendagactiviteiten zijn belangrijk voor het imago en de zichtbaarheid van de VM. Toch vraag ik mij af of dit voldoende is en of wij ons, als inwijdingsgezelschap, niet meer zorgen moeten maken over onze toekomst.

Afgelopen jaar had het ordegebouw in slechts twee dagen ruim 1.200 bezoekers. Dat is bijna onvoorstelbaar veel. Maar wat blijft daarvan over in de vorm van potentiële leden? Hoeveel van deze bezoekers raken daadwerkelijk geïnteresseerd in de VM en zetten vervolgens de stap naar een loge?

In de afgelopen vijf jaar hebben we meer dan €300.000 uitgegeven aan voorlichting, terwijl ons ledental daalde van 5.103 naar 4.930 leden. Zonder de groei van de nieuwe expatloges zou die daling nog aanzienlijk groter zijn geweest.

We kunnen natuurlijk stellen dat we niet aan het ‘winnen van zieltjes’ doen en dat kwaliteit boven kwantiteit gaat. Dat uitgangspunt onderschrijf ik. Maar dit laat onverlet dat we met gemiddeld meer dan 1,5 inwijding per loge per jaar niet alleen krimpen, maar dat veel loges bovendien nauwelijks toekomen aan de gewone arbeid.

Daarnaast blijkt het voor veel loges lastig om nieuw bloed in het bestuur te brengen. Daardoor is er onvoldoende doorstroming en blijven bestuursfuncties relatief lang bij dezelfde Bbr∴.

In een ideale wereld nemen jongere Bbr∴ na verloop van tijd het bestuursstokje over van de oudere Bbr∴. Deze laatste groep kan zich dan meer richten op het mentorschap van jongere Bbr∴ en, waar nodig, tijdelijk inspringen bij het vervullen van een functie in de open loge.

In de praktijk blijkt deze gewenste doorstroming echter niet vanzelf tot stand te komen.

Daarom pleit ik voor een rigoureus andere aanpak. Niet voor nog meer algemene voorlichting, maar voor een professionele en doelgerichte benadering van de doelgroep die we daadwerkelijk willen bereiken.

Ik denk daarbij aan professionals die zelf tot deze doelgroep behoren. Zij kunnen vanuit hun eigen ervaring en deskundigheid beoordelen waar en hoe we potentiële belangstellenden het beste kunnen bereiken, welke boodschap hen aanspreekt en hoe we de stap van eerste kennismaking naar daadwerkelijk lidmaatschap kunnen verkleinen.

Het doel moet daarbij niet zijn om zoveel mogelijk mensen binnen te halen. Kwaliteit moet onverminderd prevaleren boven kwantiteit. Het doel zou moeten zijn om de juiste mensen te bereiken, hen op een passende manier kennis te laten maken met de VM en vervolgens de verbinding met een loge daadwerkelijk tot stand te brengen.

Open dagen en Monumentendag kunnen daarbij een belangrijke rol spelen, maar zouden wat mij betreft niet het eindpunt van onze voorlichting moeten zijn. Ze zouden juist het begin kunnen vormen van een gerichte relatie met potentiële belangstellenden.

De vraag die we ons daarom moeten stellen is niet alleen: hoe krijgen we meer bezoekers?

De belangrijkere vraag is: hoe zorgen we ervoor dat de belangstelling die er kennelijk wél is, daadwerkelijk leidt tot nieuwe, betrokken en uiteindelijk dragende Bbr∴?

Ik denk dat we daar als vereniging een fundamenteel andere aanpak voor nodig hebben.

Br:.
16 dagen geleden

Ik ben een beetje een mierenn**ker, maar twee details / onduidelijkheden.

"vrouwenloges, gemengde loges en die van Le Droît Humain"
In Eindhoven werkt geen vrouwenloge en loges van Le Droit Humain *zijn* gemengde loges. Naast Le Droit Humain zijn er meer gemengde grootloges actief in Nederland.

Met de "vrouwenloge" wordt waarschijnlijk de Weefsters loge Het Elfde Licht (Den Bosch / Eindhoven) bedoeld. De symboliek bij de Weefsters is (heel) anders dan bij de Vrijmetselarij en (uitzonderingen daargelaten) wordt er niet gevisiteerd tussen Weefsters en vrouwen en gemengde loges (vanwege het verschil in symboliek).
Naast de Weefsters bestaan er in Nederland (maar niet in Eindhoven) ook Vrijmetselaarsloges waarvan alleen vrouwen lid kunnen worden.