Ja, ik ben er eens geweest. In Oradour-sur-Glane, een dorp in de Franse provincie Limousin.
Het is een groot openluchtmonument. Op 10 juni 1944 namelijk is het dorp door een SS-eenheid verwoest en zijn 642 inwoners vermoord. De ruïnes staan nu nog altijd ‘intact’ als blijvende herinnering. Kent u het verhaal?
Op 10 juni 1944, morgen 82 jaar geleden, vindt één van de meest gruwelijke oorlogsmisdaden op Franse bodem plaats. Op weg naar Normandië trekt die middag een detachement van de Duitse Waffen-SS-divisie 'Das Reich' het dorp Oradour-sur-Glane binnen en neemt zonder enige waarschuwing of duidelijke reden alle inwoners gevangen. De soldaten drijven ze naar het centrale dorpsplein. Ze zeggen dat er een zoekactie naar wapens en explosieven komt, maar wat volgt is geen zoektocht maar een systematische moordpartij... De mannen worden gescheiden van de vrouwen en kinderen en vervolgens naar verschillende schuren en barakken gebracht. Daar worden ze met machinegeweren doodgeschoten en hun lichamen worden vervolgens in brandende loodsen achtergelaten.
De vrouwen en kinderen worden opgesloten in de dorpskerk. Zodra daarvan de deuren gesloten zijn, steken de SS-ers het gebouw in brand. Wie probeert te ontsnappen wordt in de vlucht neergeschoten.
Binnen een paar uur zijn bijna alle bewoners van het dorp dood. Alle mannen, vrouwen en kinderen, van baby’s tot ouderen. In totaal maar liefst 642 mensen, onder wie honderden vrouwen en kinderen.
Er zijn slechts enkele overlevenden die het bloedbad kunnen navertellen, vooral doordat ze zich weten te verstoppen of doen alsof ze dood zijn tot de SS-troepen zijn vertrokken. Dankzij hen is het later mogelijk deze wrede moordpartij te reconstrueren.
De reden waarom juist Oradour-sur-Glane is aangevallen, blijft vaag. De SS geeft destijds als voorwendsel dat verzetsstrijders in de regio actief zijn geweest en dat een Duitse officier gevangen is genomen en vermoord door de Franse beweging. Historici zijn het er niet volledig over eens of dit klopt, maar het bloedbad past in een patroon van brute represailles door de bezetter tegen vermeende ondersteuning van de Franse Résistance.
Na de oorlog neemt de Franse regering een bijzondere beslissing: het dorp wordt niet herbouwd. De ruïnes blijven precies staan zoals ze gevonden zijn, met ingestorte huizen, verbrande auto’s en kapotte machines als tast- en aantoonbaar bewijs van mensonterende misdaden. Op last van generaal Charles de Gaulle wordt Oradour-sur-Glane een nationaal monument en een zeer indrukwekkende herinneringsplek. En nog altijd confronteert het iedere bezoeker diep-indringend pijnlijk met de gruweldaden waartoe een mens in staat blijkt te zijn.
Ik ben er dan ook niet lang gebleven... De echo van het wrede, mensonterende geweld, is namelijk nog duidelijk te horen met iedere stap door de stille verwoeste straten langs de grillige kille ruīnes. De intens ratelende mitrailleurschoten... Het angstige gekrijs van onschuldige slachtoffers...
Het verhaal zal ik nooit vergeten!
Reactie plaatsen
Reacties