Als ik de woorden voor de eerste keer hoor uitspreken, denk ik nog dat het gesprek van de broeders gaat over de snelheid van een personen- of goederenlift: “Zo boven, zo beneden!”
Ja, wist ik toen veel dat 'zo boven, zo beneden' verwijst naar een mogelijk bestaande basale samenhang tussen verschillende niveaus van de werkelijkheid!
Bekende bron van deze gedachte is de 'Emerald Tablet - Smaragdgroene Tafel', een korte, cryptische tekst uit de 7e tot 9e eeuw, toegeschreven aan de mythische wijsgeer Hermes Trismegistus. In deze tekst staat de beroemde formulering: 'Dat wat boven is, is gelijk aan dat wat beneden is.' Daarmee wordt bedoeld dat de kosmos één samenhangend geheel vormt, waarin dezelfde principes op verschillende niveaus werken...
Wikipedia schrijft over de 'Emerald Tablet - Smaragdgroene Tafel' dat die inderdaad aan Hermes Trismegistus kan worden toegeschreven. Verder dat de tekst gaat over de schepping van de Steen der Wijzen en de transformatie van materie (prima materia) en daarbij uitgaat van een fundamenteel principe, namelijk 'dat wat boven is, is gelijk aan dat wat beneden is.'
Wie de Steen der Wijzen noemt, noemt in één adem ook de alchemie. En deze neemt aan dat 'processen in de natuur - zoals transformatie en groei - ook een innerlijke, geestelijke betekenis hebben. Daarbij wordt de mens dus gezien als een microkosmos, een kleine afspiegeling van de grotere kosmos. Door zichzelf te begrijpen en te ontwikkelen, verkrijgt hij kennis van en inzicht in de werking van het universum. Micro- en macrokosmos zijn dus - vice versa - verbonden.
Vrijmetselarij gaat een stapje verder en kent de uitdrukking een meer symbolische en ethische betekenis toe. Vrijmetselaren gebruiken symbolen om zelfkennis en inzicht te bevorderen. Daarbij is de gedachte dat zelfkennis en inzicht bijdragen aan een betere wereld. De vrijmetselaar die werkt aan zelfkennis en inzicht, straalt dit uit in zijn doen en laten en naar de gemeenschap waarin hij leeft. 'Zo boven, zo beneden' verwijst hier naar die relatie tussen de innerlijke wereld van de mens en de uiterlijke wereld van de samenleving. Naar het principe dat het persoonlijke en het universele met elkaar verbonden zijn. Zo boven, zo onder dus.
Vele jaren later hoor ik enkele broeders in de 7e graad met elkaar praten over een grote Brabantse muziekhit. De titel? Van links, naar rechts! Het beeld dat ik dán krijg, klopt overigens wel...
Reactie plaatsen
Reacties