Direct na het GrootOosten (GO) van 2026 loop ik naar mijn auto, die geparkeerd staat net buiten het complex van Leerhotel Het Klooster in Amersfoort. Onderweg word ik diverse keren aangesproken door broeders die ook de lunch en de Grootloge overslaan. Of ik blij ben met het resultaat?
Wat is het resultaat van het GO van 2026? Welnu, voor wie het nog niet weet... De GrootCeremonieMeester (GCM) van het zittend HoofdBestuur (HB) van de Orde van Vrijmetselaren is gekozen is tot tijdelijke Grootmeester (GM) van die Orde. Tot het GO van 2027. Dit naar aanleiding van bijna soortgelijke voorstellen van loge Mozart én loge Ad Lucem et Pacem (ALeP), waardoor in feite tijdens het GO met name door het voorstel van loge Mozart en na enige 'fine tuning' het voorstel ontstaat om uit het midden van de huidige HB-leden een tijdelijke GM te kiezen. Dit wordt vervolgens in 2 delen in stemming gebracht. In het 1e deel stemt 77% voor het benoemen van een tijdelijke GM - met 33% tegen, exclusief onthoudingen. In het 2e deel stemt 85% voor de GCM als die tijdelijke GM - met 15% tegen, exclusief onthoudingen. Omdat de ALeP-motie van soortgelijke strekking is, wordt die motie tenslotte door het GO omarmd.
Blij dus? Ja en nee!
Ja, omdat het bereikte resultaat een definitieve streep trekt door de terugkeer van de eerder onwettig verkozen GM; het voorstel van zijn moederloge De Schakel in Dordrecht is door de UrgentieCommissie (UC) onder nieuw voorzitterschap (!) overigens niet eens ontvankelijk verklaard. Ja, omdat het GO met de keuze voor een tijdelijke GM duidelijk en weloverwogen kiest voor rust en continuïteit.
Nee, omdat ik liever had gezien dat de keuze op een broeder zou zijn gevallen die níet in het HB zit dat medeverantwoordelijk is voor de ontstane puinhopen van de afgelopen 4 jaar. En nee, omdat ik oprecht meen dat eerder een broeder verkozen had moet worden met een bewezen trackrecord, met name op internationaal niveau.
Maar ik leg me neer bij de democratische keuze van het GO. De Orde moet vooruit! Hoe? In ieder geval tot en met het GO van 2027 met de GCM als tijdelijke GM. Ook al ben en blijf ik kritisch, ik feliciteer hem broederlijk, alsnog bij deze!
Verder is tijdens dit GO bepaald dat het zittend HB zich niet zal bemoeien met het zoeken, selecteren en voordragen van meerdere kandidaten voor de verkiezingen van een nieuwe GM op het GO van 2027. Het GO besluit namelijk het voorstel van loge Le Veritable Zele (LVZ) te volgen, te weten het instellen van een Commissie van Wijze Mannen (CWM). Maar ook pas weer na enige 'fine tuning' en ook in 2 delen in stemming gebracht. 85% van het GO kiest voor het instellen van een nog samen te stellen CWM, los van 3 voorgestelde broeders, die het HB zal ondersteunen met advies en verbinding - met 15% tegen, exclusief onthoudingen. En 84% van het GO stemt in met het zoeken, selecteren en voordragen van meerdere (!) kandidaten door de CWM voor de verkiezingen van een nieuwe GM op het GO van 2027 - met 16% tegen, exclusief onthoudingen.
Zijn we er dan? Nee, helaas niet. Dat er nu een GM ad interim (ai) is en dat er een CWM komt, doorbreekt weliswaar de bestuurlijke impasse van de Orde van Vrijmetselaren, maar inhoudelijk zegt het nog niets! Daden van het HB om ervoor te zorgen dat íedere broeder en élke loge weer zichzelf kan zijn en zich thuisvoelt in de Orde, dus zonder de stokken van schofferen, marginaliseren, uit- en buitensluiten achter de deur, ontbreken nog altijd. Noch staan er wat dat betreft enige duidelijke en concrete acties op stapel die de nu initieel verkregen rust en continuïteit moeten bestendigen.
Dan het financieel verslag. Daarover moest natuurlijk ook nog gestemd worden, zij het in allerijl door het uitlopen in tijd van de vergadering. Nadat de Kas-ControleCommissie (KCC) best wel een flink aantal harde tikken uitdeelt aan het HB voor het gevoerde financiële beleid - met name wat betreft de torenhoge kosten voor het GO 2025 (inclusief de verblijfskosten van de vele internationale gasten), de reis- en verblijfskosten van het HB (ook in het buitenland), de aanslepende automatisering en de onmeetbare voorlichtingsresultaten - keurt maar liefst 93% van het GO deze toch goed - met 7% tegen, exclusief onthoudingen. De begroting voor 2027 wordt tenslotte met 94% goedgekeurd - met 6% tegen, exclusief onthoudingen.
Wat de locatie van het GO 2026 betreft, alleen maar complimenten. Centraal gelegen, gratis parkeren, geschikte ontvangst- en vergaderruimte, uitermate vriendelijk personeel, uitstekende verzorging; alleen de geluidsinstallatie functioneert niet altijd perfect. Naar verluidt is deze zeer uitnodigende locatie tevens beduidend goedkoper dan Jaarbeurs Utrecht. Voor herhaling zeker vatbaar. En dat helpt om torenhoge kosten te voorkomen.
Al met al, een constructieve dag waarop het GO op respectvolle en zakelijke wijze kiest voor de nodige reparatie en versteviging van het fundament van de broederschap. Zonder verwijten, zonder ongecontroleerde emoties, zonder grote ego's die 'de boel naar hun hand willen zetten'. Een dag, waarop ik eindelijk ook weer eens echt heel erg hard heb moeten lachen. Dat komt door een broeder die de afgelopen maanden voor mij weet te relativeren met de nuchtere woorden: “Vergeet nooit, dat als iemand je met de nek aankijkt dat dan komt omdat hij uit zijn nek l….”
Hoe nu verder? Afwachten! Het is nu aan de nieuwe GM en aan de CWM. Tot anders bewezen wordt, hebben die nu de unieke kans en de zware taak om met Wijsheid en Kracht de Orde van Vrijmetselaren weer in Schoonheid te laten stralen. In ieder geval tot het GO van 2027.
Wordt vervolgd!
PS: Lees ook het schriftelijke verslag én luister tevens naar het audioverslag van het GO van 2026. Beide moeten op korte termijn door het HB volledig gepubliceerd worden.
Reactie plaatsen
Reacties
Mooi gebalanceerd verslag. Complimenten.
Nog wel een weg te gaan naar herstel van vertrouwen. We gaan het zien in het komende jaar.
Bolwerk
Alle succes toegewenst aan de nieuwe Grootmeester, hij begint wat mij betreft met een schone lei: ‘In diesen heiligen hallen…’
Dankzij voormalig GM Leonard Jonkers weten we nu dat ook Nederlands voornaamste maconnieke bolwerk der vrijheid, het GON, niet onontvankelijk is voor de koevoet en dat op geen enkel tableau geëtaleerde werktuig, de slopershamer. Het is nu aangetoond dat het mogelijk is het hoogste gezag, het Grootoosten, onder bepaalde omstandigheden door listige manoeuvres en manipulaties een rad voor ogen te draaien, de mist in te sturen, zich uit elkaar te laten spelen en kortom, keuzes te laten maken die strijdig zijn met het wezen van de organisatie. Vanaf deze plaats hartelijk dank voor het aantonen dat autoritaire tendensen zich ook binnen de vrijmetselarij manifesteren. Ragfijn spel, br. Jonkers.
Dat vraagt om structurele aanpassingen, de organisatie moet niet nogmaals de kans lopen uiteen gedreven te worden langs de breuklijnen die nou eenmaal inherent zijn aan onze zeer diverse club. In de 18e eeuw dacht men er goed aan te doen continuïteit te waarborgen door het systeem van co-optatie – alleen bestuurders weten wat goed is voor de club en zij wijzen dan ook hun opvolgers aan. Daar is wat voor te zeggen, voorspelbaarheid van beleid is zeker van belang maar onverkort doorgevoerd leidt dit systeem uiteindelijk tot stilstand en nepotisme. Een democratisch keuzeproces is nu eenmaal een wezenskenmerk van het GON – ook al regelt men in het buitenland de wisseling van de bestuurshamer anders. Gezien de aangetoonde manipuleerbaarheid is het daarom wel een goede zaak een orgaan in te stellen dat functioneert als selectiecommissie voor het GO.
Zo’n college zou uitdrukkelijk niet door het HB aangesteld moeten worden – te denken valt aan een ad random gekozen en goed te informeren ‘broederberaad’ of , zoals eerder voorgesteld is, een door de regio’s gekozen Raad van Toezicht of zo u wilt, een Senaat. Waaraan al of niet meer bevoegdheden en taken aan opgehangen kunnen worden. Maar dat is een ander verhaal.
dank voor de broederlijke genuanceerde reactie. En het bestuur een werkbare oplossing heeft gevonden waarvoor op het GO is gekozen. De volgende stap kan gezet worden.