Katholieke ban 'een misverstand'

De Grootmeester van de Oostenrijkse Grootloge, Georg Semper, stelt in een diepgaand interview met Talkaccino*, dat de katholieke ban van de vrijmetselarij 'een misverstand' is. Op grond van haar geloofsleer, heeft de Katholieke Kerk formeel nog altijd bezwaren tegen het lidmaatschap van vrijmetselaarsloges.

EINDHOVEN - Sinds de 18e eeuw veroordeelt de Katholieke Kerk de vrijmetselarij met name om de geheimhouding onder de leden en hoe zij denken over de religieuze waarheid van de katholieke leer wat zou leiden tot 'indifferentisme'. Met dat laatste wordt - zo laat het artikel lezen - 'de opvatting bedoeld dat het onderscheid tussen religies niet doorslaggevend is of dat verschillende religieuze overtuigingen als gelijkwaardig kunnen worden beschouwd.' Dit stuit op een principieel bezwaar van de Katholieke Kerk omdat zij conform haar geloofsleer vasthoudt aan de bijzondere betekenis en waarheidsaanspraken van het christelijke geloof.

Niet lang na de oprichting van de Engelse Grootloge in 1717, verschijnt in 1738 de pauselijke bul 'In Eminentie' van kerkvorst Clemens XII. Hij veroordeelt daarin de vrijmetselarij vanwege de geheimhouding en het indifferentisme. Die veroordeling herhaalt paus Benedictus XIV in zijn bul 'Providas Romanorum' in 1751. 133 jaar later volgt de bul 'Humanum genus' van kerkvorst Leo XIII. Die veroordeelt met name de opvatting van vrijmetselaren dat alle religies als gelijkwaardig moeten worden beschouwd. Hij ziet die benadering als principieel onverenigbaar met de theologische overtuiging dat de Katholieke Kerk de waarheid van het christelijk geloof verkondigt. Van soortgelijke strekking is een verklaring van de Congregatie voor de Geloofsleer in 1983. Die maakt duidelijk dat de Katholieke Kerk volhardt in de veroordeling van de vrijmetselarij omdat de beginselen van de vrijmetselarij onverenigbaar zijn met de leer van de Kerk. Dit standpunt bevestigt het Vaticaan nog eens in 2023.

Volgens de Oostenrijkse Grootmeester is de afwijzing van de vrijmetselarij door de Katholieke Kerk dus een misverstand. 'Die terughoudendheid komt voort uit onze geschiedenis', aldus Grootmeester Semler in het interview met Talkaccino. Dat verschillende Europese vorsten na de oprichting van de Engelse Grootloge in 1717 zich aansluiten bij de vrijmetselarij, ziet de Katholieke Kerk volgens Semler als een bedreiging voor haar maatschappelijke en politieke invloed.

Dit laatste nu ligt ten grondslag aan het 'historisch misverstand' dat Semler bedoelt. Als het gaat om de maatschappelijke en politieke invloed van de vrijmetselarij, maakt hij namelijk een verschil tussen de invloed van de vrijmetselarij en die van haar individuele leden. "De vrijmetselaren als organisatie hebben geen invloed", stelt hij in het bedoelde interview met Talkaccino, al erkent hij dat er vrijmetselaren zijn die een invloedrijke functie bekleden en daardoor dus de idealen van de vrijmetselarij op persoonlijke titel kunnen uitdragen. Anders gezegd, Semler stelt dat de invloed van vrijmetselaren vooral moet worden begrepen vanuit de activiteiten van individuele leden en niet vanuit een centrale organisatie.  

Bron: Talkaccino

* Talkaccino is een veelbezocht vooraanstaand Oostenrijks interviewplatform en blog, opgericht door journalist en auteur Martin Burkhardt. De naam is een creatieve woordspeling die 'talk - gesprek' combineert met 'cappuccino', wat verwijst naar het voeren van diepgaande gesprekken in een ontspannen, koffiehuisachtige sfeer. Een aanrader! 
Het platform publiceert diepgaande tekstinterviews, verdeeld over verschillende categorieën:
1. 'Leben - Leven': Interviews met denkers en avonturiers, zoals filosoof Konrad Paul Liessman over theologische en existentiële vraagstukken;
2. 'Gesellschaft - Maatschappij': Gesprekken over actuele sociale, politieke en technologische thema's, variërend van cybersecurity tot architectuur;
3. 'Kultur - Cultuur': Intieme portretten en inzichten van muzikanten, fotografen en kunstenaren. 

Meer, op: Talkaccino.at