Eerbewijs

Gepubliceerd op 17 april 2026 om 14:59

“Breng het stalen gewelf in gereedheid!”, gelast de Achtbare Meester, kort voordat hij officieel belangrijke bezoekers ontvangt die willen deelnemen aan de arbeid in de werkplaats in zijn loge.

Ik herinner mij nog het beeld dat ik voor ogen krijg als ik de Achtbare Meester die uitspraak hoor maken. Het beeld namelijk van enkele broeders die samen in een mum van tijd een of ander mij nog onbekende meetkundige stelling uit de bouwsymboliek opbouwen, al blijft in dat beeld volledig onduidelijk hoe ze daarmee visiteuren willen ontvangen… 

Een stalen gewelf wordt gebruikt wordt om een erehaag of ereboog aan te duiden, gevormd door personen die hun wapens of ruitersstokken in een kruisboog boven een doorgang houden. Het wordt toegepast bij officiële ontvangsten van hoge functionarissen zoals politici, militaire leiders of andere belangrijke gasten tijdens plechtige bijeenkomsten. De term verwijst dan ook naar het beeld van een gewelf van staal – een solide en indrukwekkende boog – dat boven de gasten wordt gevormd als teken van eer en respect.

De oorsprong van het stalen gewelf ankert in de wereld van militaire gebruiken. In het verleden vormen ridders en soldaten bij binnenkomst van een edelman of vorst vaak een erehaag met hun getrokken zwaarden of speren. Als een teken van respect en als een fysieke bescherming. Het kruisvormig heffen van de wapens symboliseert dus verbondenheid en eerbied, maar ook discipline en kracht. Dit militaire gebruik is vervolgens overgenomen door andere organisaties als onderdeel van formele ontvangsten bij feestelijke gebeurtenissen. Zoals de vrijmetselarij.

Google laat lezen: ‘In Nederland is het stalen gewelf een vooral traditionele en statige manier om een officiële gast te verwelkomen. Bij formele bijeenkomsten, installaties van bestuurders of bij militaire ceremonies wordt een dergelijke erehaag geformeerd door genodigden of leden van een bepaalde organisatie. Het stalen gewelf creëert zo een indrukwekkend visueel element dat de plechtigheid solemniteit en grandeur verleent. Hoewel het gebruik in de moderne tijd vooral symbolisch is, blijft het stalen gewelf een krachtig symbool van respect en eer in officiële settings.’

En in het Lexicon voor de vrijmetselaar staat: ‘Stalen gewelf. Dit wordt gevormd door een haag van personen die hun zwaarden heffen met de punten tegen elkaar, zodat er iemand onderdoor kan lopen. Het is een eerbewijs voor bezoekende Voorzittend Meesters van andere loges (5 zwaarden) en voor leden van het Hoofdbestuur (7 zwaarden).’

Met 5 en 7 zwaarden wordt overigens het aantal broeders bedoeld die het stalen gewelf vormen. Altijd een ongelijk aantal, omdat 1 van hen het stalen gewelf afsluit als de gast eronder door is gelopen. Als een stalen gewelf door de deelnemende broeders gelijktijdig en 'strak' wordt uitgevoerd, is dat schitterend om te zien! 

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.