Op blote knieën beklimt de vrouw de betonnen treden van de grote brede trap van de basiliek. Na elke trede stopt ze even. Haar hand veegt dan de knieën schoon van steentjes en gruis. Of ze pakt een doekje om de bloedende wondjes te deppen. Inmiddels zijn het er vele.
Boven aangekomen, is ze er nog niet. Ze moet nog zo’n 100 meter. En een paar trappen. Maar dan is ze er. Op haar bloedende knieën, met tranen rollend over haar gezicht, kijkt ze hoopvol omhoog naar ‘Nuestra Señora de Candelaria - Onze Lieve Vrouwe van Candelaria’.
De verering van 'Nuestra Señora de Candelaria' op Tenerife is de oudste en belangrijkste Maria-devotie op de Canarische Eilanden. Jaarlijks trekt de bedevaartsplaats duizenden pelgrims. En vele honderden toeristen. Vooral op 2 februari, in de maand mei en op 15 augustus. Naast missen en processies, zijn er dan ook historische re-enactments die teruggaan tot het ontstaan ervan door de Guanches.
De Guanches zijn de oorspronkelijke bewoners van Tenerife, waarschijnlijk van Berberse oorsprong uit Noord-Afrika. Ze leven geïsoleerd tot de komst van de Portugezen en Spanjaarden in de 15e eeuw. Ze hebben een eigen taal, religie en sociale structuur. Hun religie is 'animistisch', wat volgens Google.nl wil zeggen 'dat zij geloven dat niet alleen mensen, maar ook dieren, planten, stenen en natuurverschijnselen een ziel of geest bezitten.' Het is een vorm van natuurreligie, met een centrale oppergod, Achamán genoemd, die beschouwd wordt als 'de vadergod die land, water en vuur heeft geschapen'.
Welnu, volgens de vele verhalen vinden 2 Guanche-herders rond 1390 aan de kust bij het huidige Candelaria een beeld van een vrouw met een kind. Zij herkennen haar niet als Maria, maar vereren het beeld als 'Chaxiraxi' wat zoveel betekent als 'Moeder van de Zon' of 'Zij die de Hemel draagt'. Het beeld wordt voor verering vervolgens naar een grot gebracht waar tot dan toe schapen water te drinken krijgen, de 'Cueva de Achbinico - Lekkende Grot'. Let wel, dit is nog vóór de veroveringskomst van de Spanjaarden aan het einde van de 15e eeuw. Die herkennen het beeld wél direct als de Maagd Maria en geven haar de titel 'Candelaria', verwijzend naar 'Lichtmis' op 2 februari.
In de 16e eeuw groeit Candelaria uit tot een belangrijk bedevaartsoord. Met name de Dominicanen spelen daarbij een grote rol en zij bouwen ook een indrukwekkende basiliek bij de Lekkende Grot. In 1599 roept koning Philip III van Spanje de 'Virgen de Candelaria - Maagd van Candelaria' uit tot de beschermheilige van de Canarische Eilanden waardoor de bedevaartsplaats sindsdien ook nadrukkelijk de culturele identiteit van deze eilanden beïnvloedt. Nog steeds, trouwens! In 1826 gaat het oorspronkelijke beeld tijdens een storm helaas verloren, maar het wordt vervangen door een nieuw beeld dat vandaag de dag nog altijd wordt vereerd.
Anno 2026 is Candelaria nog steeds hét religieuze centrum van de Canarische Eilanden. De 'Basílica de Nuestra Señora de Candelaria - Basiliek van Onze Lieve Vrouwe van Candelaria' is - inclusief de aan het complex grenzende heilige grot - een bijzonder indrukwekkende bedevaartsplaats waar geloof en culturele identiteit diep geworteld en springlevend aanwezig zijn. Naast de devotie voor de Maagd Maria, komt dat volgens mij ook door de Guanches. Zij immers hebben aan een gevonden beeld in hun niet-christelijke wereld al een betekenis gegeven waardoor ze in feite nog vóór hun latere bekering het christelijke geloof omarmen... "Eso no puede ser una coincidencia - Dat kan geen toeval zijn geweest", menen de Canario's.
Reactie plaatsen
Reacties