D-Day… Dit jaar alweer 82 jaar geleden vinden de strandlandingen plaats in Normandië die het begin inluiden van de bevrijding van het nazisme in Europa.
De D van D-day op 6 juni 1944 staat voor ‘Decision - Beslissing’. D-day betekent dus ‘Beslissingsdag’. Een historische dag die symbool staat voor moed, doorzettingsvermogen en opoffering…
Het GrootOosten (GO) van de Orde van Vrijmetselaren is dit jaar op zaterdag 20 juni en tevens D-day... En geloof me, het wordt ook een arena. Een waar besluiten, beloftes en betrouwbaarheid zullen sneuvelen. Want terwijl de Groot Gedeputeerd Meester (GGM) van de Orde in zijn bijdrage in het laatste ledenmagazine VM de route naar het GO van 2026 en 2027 duidelijk en gedetailleerd uiteenzet als de te volgen weg naar uiteindelijke rust en harmonie, is en wordt door loge De Schakel in Dordrecht en een naaste functionaris (!) van het Hoofdbestuur (HB) een nieuw offensief voorbereid en het afweergeschut in stelling gebracht…
Wat wil het geval? Het HB heeft van loge De Schakel in Dordrecht - de moederloge van de voormalige GrootMeester (GM) - een brief ontvangen betreffende een verzoek om op het komende GO een agendapunt op te nemen teneinde de ongeldig verklaarde verkiezingen van het vorige GO opnieuw te laten plaatsvinden, met als kennelijke doel de voormalige GM opnieuw te verkiesbaar te kunnen stellen. Aangezien die brief te laat ontvangen is om op de agenda te plaatsen, heeft het HB deze brief doorverwezen naar de urgentiecommissie! Indien deze daarmee instemt én het GO met 2/3e meerderheid zich vervolgens achter de inhoud van die brief schaart, worden voor alle vacante functies alsnog één-voor-één de kandidaten ter verkiezing gesteld, zónder enige tegenkandidaat dus, óók voor die van GM… En dat terwijl het HB toch zeer duidelijk besloten en kenbaar heeft gemaakt die verkiezingen tot 2027 uit te stellen!
Wat die brief betreft, behalve aan het HB is deze ook aan een voorzittend meester van een van de loges in de Noord-Hollandse regio gestuurd en die heeft het schrijven op het laatste regioconvent ingebracht. Naar verluidt is de brief inmiddels ook naar de loges van de Haagse regio gestuurd. Voor alle duidelijkheid, in die brief staat dat de Raad van Discipline (RvD) zich niet mag uitspreken over besluiten van het GO. Dus ook niet over de benoeming van de GM. Maar dat heeft de RvD ook niet gedaan; die heeft zich uitgesproken over het niet respecteren van de termijnen en de gevolgde procedure van de verkiezing op GO van 2025 en dat deze daarom onwettig is. Het HB heeft daarop besloten die uitspraak te accepteren en respecteren.
Verder gaat de brief van loge De Schakel geheel en volledig voorbij aan het aantoonbare wanbestuur dat zich onder de voormalige GM heeft voorgedaan. Daarbij valt onder meer te denken aan het autocratisch denken en doen waardoor veel broeders en enkele loges flink beschadigd zijn. En aan incompetentie, want in de afgelopen jaren is geen enkele Ordedoelstelling behaald; er zijn alleen forse budgetoverschrijdingen gerealiseerd.
Opmerkelijk in deze ontwikkelingen is overigens de rol van de ‘naaste functionaris’… Naar schijnt zou hij niet alleen de bedoelde brief geëntameerd hebben, maar ook in het Noord-Hollandse hebben verstuurd én op het laatste regioconvent verdedigd, inclusief de nadrukkelijke en uitgesproken belofte dat deze op het GO als agendapunt wordt opgenomen en ter stemming gebracht… Is zo'n toezegging vooraf, mogelijk? Blijkbaar, want deze naaste functionaris van het HB is namelijk tevens de voorzitter van de urgentiecommissie op het komende GO, bepaalt ook wie de leden zijn en blijkbaar ook hoe zij (moeten) stemmen. Een soort van 5e colonne, zou je kunnen zeggen. En dat roept de onvermijdelijke maar zeer terechte vraag op of de vereiste en dus noodzakelijke onafhankelijkheid van die urgentiecommissie op dat GO nog wel gewaarborgd is en wat deze waard is?
20 juni 2026… D-Day dus voor de Orde van Vrijmetselaren! Waarbij de D van D-Day niet voor ‘decision - beslissing’ kan komen te staan, maar voor verdere ontwrichtende ‘devision - verdeling’!
Daarom... Is het niet oneindig verstandiger en veel beter dat het GO wijselijk besluit een tijdelijke GGM aan te stellen, ad interim dus? Voor zover ik heb begrepen zou dat zonder enig democratisch beletsel wél mogelijk zijn. In tegenstelling tot de bedoelde brief en belofte, is die mogelijkheid geen illegaal koekkoeksei dat het GO moet uitbroeden!
Reactie plaatsen
Reacties
“De Grote Voorlichtersshow”
(een satirisch stukje over bestuurlijke kunstvormen en andere rampen)
Er zijn mensen die van water wijn maken.
En er zijn mensen die van €160.000 vooral stilte maken.
Maak kennis met de Ordevoorlichter: een Br:. die in drieënhalf jaar tijd een budget kreeg van ruim € 160.000 waar een kleine reclamecampagne, ledenwerving én een fatsoenlijke communicatiestrategie van gebouwd had kunnen worden. Het resultaat? Geen ledenaanwas, een blijvende uitstroom en een organisatie die inmiddels harder leegloopt dan een opblaasboot met drie gaten.
Dat terwijl ledenaanwas en ledenbehoud zo hoog in het vaandel stonden van zijn “baas” de voormalig GM.
Maar ach, cijfers zijn ook maar meningen wanneer je jezelf ziet.
En alsof dat nog niet genoeg is, mocht deze maestro ook voorzitter worden van een zogenaamd “onafhankelijke urgentiecommissie”. Onafhankelijk, jawel — op dezelfde manier waarop een goudvis onafhankelijk is van zijn kom.
De commissie bestaat grotendeels uit regio voorlichters die opvallend vaak hetzelfde vinden als hun baas en het hoofdbestuur. Toeval natuurlijk. Net zoals regen in Nederland toeval is.
Nog mooier wordt het wanneer de voorzitter van deze urgentiecommissie alvast toezeggingen doet over voorstellen die officieel nog niet eens zijn ingediend. Dat vereist een bijzonder talent: democratie vervangen door helderziendheid. Waarom wachten op procedures als je jezelf inmiddels ziet als een combinatie van rechter, jury en evenementenplanner?
“Dat voorstel komt zeker aan bod,” zegt hij dan.
Want hij is voorzitter.
Hij bepaalt wie er in de commissie zit.
En blijkbaar ook alvast welke discussie gevoerd mag worden.
Dat heet geen onafhankelijkheid meer. Dat heet bestuurlijk karaoke: doen alsof iedereen mag meezingen terwijl de microfoon al op mute staat.
Intussen kijkt de achterban toe hoe bakken geld verdampen, regels elastisch worden toegepast en kritiek wordt weggewuifd alsof het een vlieg op een zomeravond is. De organisatie verliest leden, geloofwaardigheid en vertrouwen — maar gelukkig hebben we er wel een urgentiecommissie en een poppenkast voor teruggekregen.
Misschien wordt het tijd voor echte urgentie.
Niet over voorstellen van leden,
maar over functies van bestuurders.
Naar verluidt zou de voormalig GM er geen moeite mee hebben - gehoord op de 'verzoenings' bijeenkomst bij ALEP - als het tot een scheiding der geesten kwam binnen de Orde. Het ziet er naar uit dat zijn geestverwanten daar inderdaad op aan sturen.
Waarde Broeders,
Een kunstig stukje schrijven van de loge van onze voormalige Grootmeester en in analogie hiermee het volgende illustratieve voorbeeld:
"Ik heb een koekje gestolen en ik ben hiervoor gepakt, en heb hiervoor een straf gehad. Vervolgens heb ik spijt, niet van het stelen van het koekje, maar van het feit dat ik gepakt ben. Dus zeg ik , het mij hierop aanspreken en straffen is niet in de geest met wat we met elkaar doen. Degenen die mij hierop hebben aangesproken zijn slecht, en kijk nou eens wat het mij aanspreken op het stelen van het koekje voor onrust geeft. Dus laten we alles vergeten en de koektrommel opnieuw neerzetten, en maar vergeten dat ik het koekje heb genomen, want dat lag niet aan mij maar aan degenen die het aan de kaak hebben gesteld."
Even ridicuul als het bovenstaande lees ik ook de tekenplank van loge De Schakel. Meer kan ik er helaas niet van maken (maar dat is mogelijk ook mijn beperking hierin). Het zal ook wel toeval zijn dat dit de loge is van onze voormalig GM, want als hier meer achter zo zitten, mag je je afvragen wat deze loge voor waarde hecht aan het GON en onze Ordewetten.Dus ik ga maar uit van toeval.
En om de woorden van deze blog reeks te blijven: Hoe nu verder?
Vooralsnog denk ik dat we een jaar rust nodig hebben in de Orde. Met elkaar accepteren dat we rustig naar het GO2027 toe gaan bewegen, daar het is aan eenieder om met goede kandidaten te komen, waardoor het democratisch proces zijn gang kan hebben. Het huidige HB kan zich voor nu en een jaar beperken tot haar administratieve taken, en laat het aan het HB zijn dat verkozen is in 2027 om de nieuwe koers uit te zetten. Indien we dit met elkaar accepteren (en ik begreep dat het huidige HB zich haar invulling tot 2027 ook zo voor zich ziet), dan is er ook geen onrust en onduidelijkheid. En als dat betekent dat Broeders zich niet kandidaat willen stellen, zoals Loge de Schakel stelt, dan kan je je afvragen of dit sowieso dan wel de juiste kandidaten zouden zijn. Een ieder die gewoon de taak uitvoert waardoor hij op het GO voor verkozen is, zal volgens mij alleen maar respect krijgen van het GO.
Dus geen grote moties of veranderingen voor dit tussenjaar, en gewoon het democratisch proces zijn werk laten doen, en de ambitie van het huidige HB bijstellen tot de beperking tot de kerntaken voor komend jaar.
De steen van Sisyphus lijkt binnen de orde nooit lang stil te liggen. Net wanneer je denkt dat de rust is teruggekeerd en de gemoederen enigszins zijn bedaard, begint alles opnieuw.
Nu is er wederom een loge die meent te moeten “herstellen” wat volgens haar misging tijdens GO 2025. Maar laten we eerlijk zijn: er is niets misgegaan. Wat er werkelijk gebeurde, was dat op basis van een uitspraak van de RvD de orde vanwege procedure fouten afscheid nam van een GM die er in drie jaar tijd niet in slaagde zijn eigen doelstellingen te verwezenlijken.
Sterker nog, velen binnen de orde hebben ervaren dat zijn bestuursstijl leidde tot intimidatie, druk, verdeeldheid en een groeiend klimaat van wantrouwen. De verbinding die zo vaak werd gepredikt, maakte plaats voor disharmonie en angstgedrag. Dat is een harde conclusie, maar wel een die door steeds meer Bbr∴ wordt gedeeld.
Natuurlijk willen veel Bbr∴ de harmonie bewaren. Dat siert hen ook. Maar er komt een moment waarop problemen niet langer met de troffel der liefde kunnen worden toegedekt. Wanneer structureel wanbeleid en beschadiging van onderlinge verhoudingen zichtbaar worden, vraagt dat om eerlijkheid in plaats van stilzwijgen.
Wat mij misschien nog wel het meest verbaast, is dat sommigen dit kennelijk niet zien — of niet willen zien. Is het loyaliteit? Angst voor verdeeldheid? Of is men werkelijk bereid een leiderschapsstijl te accepteren die de orde eerder afbreekt dan versterkt?
Intussen reist de voormalig GM alweer rond in Zuid-Afrika, binnenkort Zimbabwe en volgens de tamtam mogelijk ook Washington. Of dat gebeurt op persoonlijke titel of als past GM doet er eigenlijk nauwelijks toe. Het roept vragen op en voedt opnieuw speculaties, wantrouwen en cowboyverhalen. Wie is hiermee gediend? Zeker de orde niet.
Sommigen spreken inmiddels zelfs hardop over de vraag of een voormalig GM die blijft bijdragen aan verdeeldheid nog wel binnen de orde thuishoort. Dat alleen al zegt iets over hoe diep de breuk inmiddels zit.
En mocht het onverhoopt daadwerkelijk komen tot een “herstel” van de verkiezingen van GO 2025, dan zijn de gevolgen nauwelijks te overzien. Klachten bij de RvD over procedurefouten liggen in het verschiet en er zijn inmiddels al Bbr∴ die financiële steun hebben toegezegd voor procedures bij de burgerlijke rechter — met alle publieke en mediatieke aandacht van dien.
Dat zou een tragedie zijn voor een orde die zegt gebouwd te zijn op broederschap, vertrouwen en morele verheffing.
Misschien is dat uiteindelijk de meest pijnlijke vraag van allemaal:verdient de orde momenteel werkelijk beter dan dit?Of moeten degenen die zich hierin niet meer kunnen vinden hun heil elders zoeken?
De voorstellen en analyses in de brief van De Schakel zijn dermate ondermijnend voor de democratie in de Orde dat het haast niet anders kan dan dat de voormalige GM deze zelf geschreven zal hebben.